Foto: Jolienke ondersteunt kinderen bij het uitvoeren van activiteiten in het kader van Rots & Water (weerbaarheid- en sociale vaardigheidstraining) op De Klimpaal
 

Jolienke, kun je wat meer over jezelf vertellen en hoe je in het onderwijs bent beland? 

‘’Ja, zeker! Ik ben Jolienke Weinans en ik ben in 2000 afgestudeerd aan de pabo. Mijn carrière begon in het speciaal onderwijs in Arnhem. Na drie jaar daar te hebben gewerkt heb ik een jaar gereisd en ben ik daarna als invaller begonnen op verschillende scholen van Essentius, wat toen nog Stichting Katholiek Basisonderwijs Dinxperlo/Gendringen heette. Vervolgens ben ik als leerkracht in dienst getreden bij Essentius en ben ik later doorgegroeid tot gedragsspecialist en interne begeleider. Inmiddels werk ik alweer 10 jaar op basisschool De Klimpaal in Etten.’’ 

Wanneer besloot je je te specialiseren als gedragsspecialist? 

‘’Dat kwam eigenlijk al heel snel, vanuit mijn interesse in gedrag. Ik vroeg me af waarom kinderen zich anders gedragen dan anderen en hoe je daarop kunt inspelen. Eén van de opleidingen die ik volgde was een post-hbo coach op gedrag, waarmee ik leerkrachten leerde omgaan met verschillend gedrag bij kinderen. Het boeiende hiervan is dat je niet alleen kinderen beïnvloedt, maar ook de leerkrachten die weer invloed hebben op die kinderen. Dit is ook wat ik in mijn huidige rol doe.’’ 

Foto: Jolienke, in haar rol als begeleider van het LAT (leerlingadviesteam) van De Klimpaal, in gesprek met leerlingen
 

Dat klinkt complex. Hoe vertaal je dat naar de praktijk? 

‘’Het is inderdaad niet altijd eenvoudig. Als leerkracht had ik een directe lijn met kinderen, dus zag ik meteen effect van mijn acties. In deze rol moet ik anderen adviseren en begeleiden, wat indirect is en soms meerdere lagen kent. Het mooie is dat je daardoor wel processen kunt verbeteren die jarenlang effect hebben. 

In hoeverre speelt samenwerking met leerkrachten en ouders een rol? 

‘’Dat speelt een hele grote rol. Het gaat altijd om de wisselwerking tussen kind, leerkracht, ouders, directeuren en de stichting. Als gedragsspecialist observeer ik, geef ik advies en begeleid ik leerkrachten, zodat zij kinderen beter kunnen ondersteunen. Daarbij is het belangrijk dat iedereen dezelfde visie deelt en openstaat voor samenwerking.’’ 

Laten we het concreet over inclusiviteit hebben. Hoe zet jij inclusiviteit in jouw rol als gedragsspecialist in? 

‘’Inclusiviteit zit eigenlijk in alles wat we doen. Vroeger dacht men vaak: kinderen die niet meekomen, komen beter tot hun recht in het speciaal onderwijs. Nu weten we dat veel kinderen binnen regulier onderwijs ondersteund kunnen worden, mits de leerkracht openstaat, de groep goed georganiseerd is en er goede (extra) ondersteuning binnen de stichting aanwezig is. Mijn focus ligt erop dat elk kind zich gezien en gewenst voelt en dat leerkrachten ook die mindset hebben. Het begint met vertrouwen in kinderen en in de mensen van onze organisatie. Zonder dat vertrouwen is inclusief onderwijs niet mogelijk.’’ 

Hoe merk je dat inclusiviteit effect heeft bij de kinderen? 

‘’We kijken naar verschillende signalen: hoe kinderen meedoen in de groep, hun leerresultaten, hoe ze spelen en omgaan met anderen. Maar het gaat ook om hoe ze zich voelen. Als een kind zich veilig en gewenst voelt, dan durft het stappen te zetten. Dat kan klein beginnen, zoals het meedoen in een spel of activiteit, en later uitbreiden naar zelfstandigheid in de klas.’’ 

Foto: Jolienke ondersteunt kinderen bij het uitvoeren van activiteiten in het kader van Rots & Water (weerbaarheid- en sociale vaardigheidstraining) op De Klimpaal
 

Zijn er uitdagingen bij het implementeren van inclusief onderwijs? 

‘’Zeker. Soms is het een kwestie van verwachtingen bijstellen. Ouders willen soms dat hun kind een standaardroute volgt, maar dat lukt niet altijd. Dan is het belangrijk om samen te kijken wat wél haalbaar is. Voor leerkrachten geldt hetzelfde: ze moeten realistisch blijven en oog houden voor het kind én de groep. Inclusief onderwijs gaat om kleine stappen én om samenwerken binnen het hele team.'' 

Wat maakt jouw werk als gedragsspecialist zo bijzonder? 

‘’Complexere casuïstiek oplossen en processen verbeteren, dat vind ik het allerleukst. Maar daarnaast zie je ook directe effecten, zoals een kind dat glundert omdat het iets kan of begrijpt wat het geleerd heeft. Het mooiste is dat je door leerkrachten te ondersteunen als gedragsspecialist, op lange termijn veel meer kinderen kunt helpen. En het fijne is dat je dit niet alleen hoeft te doen; je kunt samenwerken met collega’s, ouders en de hele organisatie.’’ 

Tot slot, wat is jouw advies in het kader van inclusiviteit in het (primair) onderwijs? 

‘’Begin bij de groep en bij vertrouwen. Zorg dat elk kind zich gewenst voelt en dat iedereen dezelfde visie deelt. Inclusiviteit gaat niet alleen om beleid, maar om de manier waarop je elke dag naar kinderen kijkt. Kleine stappen maken, samenwerken en oog hebben voor wat haalbaar is, dat is de kern.’’